W dobie globalizacji, prowadzenie działalności gospodarczej coraz częściej wiąże się z koniecznością realizacji transakcji międzynarodowych. Przedsiębiorcy działający na rynkach zagranicznych nierzadko stają przed pytaniem: czy mogą legalnie posiadać zagraniczny rachunek bankowy, na który będą wpływały płatności od kontrahentów? Odpowiedź brzmi: tak, ale nie jest to temat wolny od formalności i ograniczeń. W niniejszym artykule wyjaśniamy, jakie przepisy regulują tę kwestię i jakie obowiązki spoczywają na przedsiębiorcy korzystającym z konta bankowego za granicą.
1. Zagraniczny rachunek bankowy a polskie prawo
Pierwszym krokiem do zrozumienia tej tematyki jest odwołanie się do ustawy Prawo dewizowe, która określa zasady tzw. obrotu dewizowego.
Co to jest obrót dewizowy?
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy, obrotem dewizowym jest zarówno obrót wartościami dewizowymi w kraju, jak i transakcje finansowe z zagranicą. Przykładem takiego obrotu jest:
- Zawarcie umowy, która prowadzi do przekazania środków pieniężnych między rezydentem (czyli podmiotem z Polski) a nierezydentem (czyli podmiotem z zagranicy),
- Przesyłanie lub odbieranie środków pieniężnych z i do Polski,
- Otwieranie rachunków bankowych poza granicami kraju.
Zatem założenie zagranicznego konta bankowego i przyjmowanie na nie środków od klientów z innych państw stanowi typowy przykład obrotu dewizowego.
2. Czy posiadanie zagranicznego konta bankowego jest legalne?
Zgodnie z art. 3 ustawy Prawo dewizowe, obrót dewizowy jest zasadniczo dozwolony, z zastrzeżeniem określonych wyjątków. Jednym z istotnych ograniczeń jest zapis art. 9 pkt 9, który dotyczy otwierania rachunków bankowych w krajach trzecich.
Czym są kraje trzecie?
To wszystkie państwa poza Unią Europejską oraz terytoria zależne i autonomiczne państw członkowskich UE. W przypadku rachunków zakładanych w tych krajach, konieczne może być uzyskanie specjalnego zezwolenia dewizowego, chyba że rachunek jest otwarty w trakcie legalnego pobytu w danym kraju i nie jest utrzymywany dłużej niż 2 miesiące po zakończeniu tego pobytu.
Dobra wiadomość dla firm współpracujących głównie z partnerami z UE: zakładanie kont w państwach członkowskich Unii nie jest obarczone żadnymi dodatkowymi ograniczeniami.
3. Obowiązek zgłoszenia zagranicznego rachunku bankowego
Kolejnym ważnym aspektem prawnym jest obowiązek informacyjny wobec urzędu skarbowego. Zgodnie z ustawą o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników oraz płatników, przedsiębiorca musi poinformować fiskusa o każdym prowadzonym rachunku, w tym również zagranicznym.
Jak to zrobić?
Spółki z o.o. (czyli podmioty wpisane do KRS) mają obowiązek zgłoszenia danych aktualizacyjnych za pomocą formularza NIP-8. W zgłoszeniu należy uwzględnić m.in. wykaz rachunków bankowych – zarówno krajowych, jak i zagranicznych.
Termin na dokonanie aktualizacji wynosi 21 dni od założenia konta bankowego lub od momentu zmiany danych.
4. Płatności na zagraniczny rachunek a koszty uzyskania przychodu
Z perspektywy podatkowej korzystanie z zagranicznego konta może mieć istotne konsekwencje, zwłaszcza jeśli chodzi o możliwość zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodu.
Co mówi ustawa o CIT?
Art. 15d ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) stanowi, że jeżeli przedsiębiorca dokonuje płatności na rachunek inny niż ten wskazany w białej liście VAT, to wydatek ten nie może zostać zaliczony do kosztów podatkowych, jeśli:
- Wartość transakcji przekracza 15 000 zł,
- Przedmiotem transakcji jest dostawa towarów lub świadczenie usług,
- Płatność została dokonana przelewem.
Jakie jest rozwiązanie?
Ustawodawca przewidział wyjątek w art. 15d ust. 4 pkt 1 ustawy o CIT. Wydatki można zaliczyć do kosztów, jeśli przedsiębiorca złoży w terminie 7 dni od zlecenia przelewu specjalne zawiadomienie ZAW-NR do naczelnika urzędu skarbowego.
Zawiadomienie musi zawierać m.in.:
- Dane podatnika i kontrahenta,
- Numer rachunku bankowego,
- Kwotę i datę przelewu.
Dzięki temu przedsiębiorca zachowuje prawo do rozliczenia kosztu nawet wtedy, gdy środki zostały przelane na zagraniczne konto, którego nie ma na białej liście VAT.
5. Podsumowanie: zagraniczne konto bankowe – tak, ale z głową
Odpowiadając na pytanie postawione w tytule: tak, przedsiębiorca może posiadać zagraniczny rachunek bankowy i przyjmować na niego płatności. Niemniej jednak musi pamiętać o kilku istotnych obowiązkach:
✅ Jeśli rachunek zakładany jest w kraju członkowskim UE – nie ma przeszkód prawnych ani konieczności uzyskania zezwolenia.
⚠️ W przypadku krajów trzecich – może być wymagane zezwolenie dewizowe.
📝 Zagraniczne konta należy zgłosić do urzędu skarbowego (formularz NIP-8).
💸 Dokonywanie płatności na takie konta musi być raportowane do skarbówki poprzez formularz ZAW-NR, jeżeli chcemy zaliczyć wydatek do kosztów podatkowych.
Z perspektywy praktycznej – zagraniczny rachunek może być użyteczny dla firm działających globalnie, ale wymaga odpowiedniego podejścia formalno-prawnego. Warto skonsultować się z doradcą podatkowym, by uniknąć niepotrzebnych komplikacji.
