Zatrudnienie tylko na kilka dni w miesiącu, a mimo to przysługuje urlop? Tak – ale tylko w określonych przypadkach. Sprawa dotyczy sytuacji, w której pracownik zatrudniony na umowę o pracę rezygnuje z niej po bardzo krótkim czasie.
Umowa o pracę = prawo do urlopu
Każdy pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę nabywa prawo do urlopu wypoczynkowego. Wymiar tego urlopu zależy od stażu pracy i wynosi:
- 20 dni rocznie – jeśli pracownik ma mniej niż 10 lat stażu pracy,
- 26 dni rocznie – jeśli staż pracy wynosi co najmniej 10 lat (zalicza się też szkołę).
Zasada proporcjonalności i zaokrąglania
Zgodnie z Kodeksem pracy:
- Jeśli stosunek pracy zostaje nawiązany lub rozwiązany w trakcie roku, wymiar urlopu należy przeliczyć proporcjonalnie do okresu zatrudnienia.
- Nawet niepełny miesiąc pracy zaokrągla się w górę do pełnego miesiąca – zatem pracownik, który przepracował kilka dni w danym miesiącu, traktowany jest jakby pracował cały miesiąc.
Urlop niewykorzystany – należy się ekwiwalent
Jeśli pracownik w ciągu tych kilku dni nie skorzystała z należnego urlopu, pracodawca ma obowiązek wypłacić ekwiwalent pieniężny.
Uwaga: zmiana pracodawcy w tym samym miesiącu
Istotne zastrzeżenie! Jeśli miesiąc zatrudnienia był miesiącem, w którym pracownik wcześniej był już zatrudniony w innej firmie, i tam:
- wykorzystał urlop wypoczynkowy,
- lub otrzymał ekwiwalent pieniężny,
to obecny pracodawca nie ma obowiązku naliczać urlopu za ten miesiąc. Jeden miesiąc = urlop tylko u jednego pracodawcy.
Czy to dotyczy każdego pracownika?
Nie. Jeśli to byłaby pierwsza praca w życiu pracownika, obowiązywałby inny sposób naliczania urlopu – zgodnie z art. 153 Kodeksu pracy:
W pierwszym roku pracy urlop nabywa się z każdym przepracowanym miesiącem, a więc brak pełnego miesiąca pracy = brak prawa do urlopu.
Inne sytuacje, które warto znać
Kilka umów w jednym roku – łączny wymiar urlopu (20 lub 26 dni) nie może być przekroczony, niezależnie od liczby pracodawców.
Dłuższa nieobecność, a prawo do urlopu – np. urlop wychowawczy, bezpłatny lub kara pozbawienia wolności mogą zmniejszyć limit urlopowy.
Brak urlopu = ryzyko kary – niewypłacenie ekwiwalentu lub błędne rozliczenie urlopu może skutkować kontrolą PIP i sankcjami dla pracodawcy.
Podsumowanie – co powinien zrobić pracodawca?
Jeśli zatrudniłeś pracownika nawet tylko na kilka dni, a nie jest to jego pierwsza praca, musisz:
- Ustalić jego roczny wymiar urlopu (20 lub 26 dni),
- Naliczyć urlop proporcjonalnie do zatrudnienia, zaokrąglając miesiące w górę,
- Za niewykorzystane dni urlopu wypłacić ekwiwalent pieniężny,
- Sprawdzić świadectwa pracy z danego roku, by uniknąć podwójnego naliczania urlopu.
