Zatory płatnicze to jedno z poważniejszych zagrożeń, z jakimi borykają się przedsiębiorcy. Kiedy firma nie otrzymuje zapłaty na czas za dostarczony towar lub wykonaną usługę, wówczas sama staje przed wyzwaniem regulowania własnych zobowiązań. W efekcie, może dojść do utraty płynności finansowej, a nawet do poważnych trudności w dalszym rozwoju przedsiębiorstwa.
Dlaczego zatory płatnicze stanowią zagrożenie dla firm?
Opóźnienia w płatnościach mogą prowadzić do narastającego zadłużenia, które rozciąga się na kolejnych kontrahentów. Tym samym, problemy finansowe mogą rozprzestrzenić się jak kula śnieżna, wpływając na całe łańcuchy dostaw. Warto pamiętać, że zatory płatnicze to nie tylko kwestia bieżącego funkcjonowania firmy, ale także jej zdolności do inwestowania w rozwój.
Na szczęście, od 2020 roku przedsiębiorcy zyskali szereg nowych narzędzi prawnych, które umożliwiają skuteczniejszą walkę z opóźnieniami płatności. Wprowadzone zmiany mają na celu ochronę wierzycieli i umożliwienie im dochodzenia swoich roszczeń.
Kluczowe narzędzia w walce z zatorami płatniczymi
- Krótsze terminy płatności:
Zgodnie z nowymi przepisami, w transakcjach między przedsiębiorcami, okres na uregulowanie płatności nie może przekroczyć 60 dni (w przypadku transakcji między dużą firmą a małą firmą). Dla podmiotów publicznych termin ten wynosi 30 dni (z wyjątkiem publicznych podmiotów leczniczych, dla których termin wynosi 60 dni). - Odstąpienie od umowy:
Jeżeli ustalony termin zapłaty przekracza 120 dni, przedsiębiorca może odstąpić od umowy lub jej niewykonanej części. To potężne narzędzie daje możliwość zakończenia współpracy z nierzetelnymi kontrahentami. - Podwyższenie odsetek za opóźnienie:
Zgodnie z nowymi przepisami, wysokość odsetek za opóźnienie została zwiększona do 15,75%, co stanowi realną sankcję dla dłużników. Zwiększone odsetki mogą zniechęcić do odwlekania płatności. - Ulga na złe długi w PIT:
Przedsiębiorcy, którzy nie otrzymali płatności w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu, mają prawo do pomniejszenia podstawy opodatkowania. To narzędzie pozwala na minimalizowanie strat związanych z niezrealizowanymi dochodami. - Łatwiejsze sądowe zabezpieczenie roszczeń:
Od 2020 roku przedsiębiorcy mogą łatwiej dochodzić swoich roszczeń w sądzie, w przypadku transakcji handlowych, których wartość nie przekracza 75 tys. zł. - Kara za zator płatniczy:
Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) wprowadził kary finansowe dla firm, które najczęściej opóźniają płatności. Działa to jako dodatkowy bodziec do poprawy płynności finansowej firm.
Ochrona mniejszych firm w relacjach z dużymi kontrahentami
Jednym z ważniejszych elementów nowego prawa jest specjalna ochrona dla mikro, małych i średnich firm (MŚP). Przepisy wskazują, że duży przedsiębiorca nie może ustalać dłuższego niż 60-dniowy termin płatności wobec mniejszych kontrahentów. To szczególna ochrona przed wykorzystywaniem przez większe podmioty dominującej pozycji na rynku. Ponadto, w przypadku takich transakcji, duży przedsiębiorca zobowiązany jest do złożenia pisemnego oświadczenia o swoim statusie.
Jak uniknąć zatorów płatniczych – praktyczne wskazówki
- Skrupulatna weryfikacja kontrahentów:
Zanim zdecydujemy się na współpracę z nowym partnerem biznesowym, warto sprawdzić jego historię płatniczą, wiarygodność finansową i referencje. Przeprowadzanie takich weryfikacji pozwala zminimalizować ryzyko związane z opóźnieniami. - Ustalanie jasnych warunków płatności:
Każda umowa powinna precyzyjnie określać warunki zapłaty, w tym termin, sposób zapłaty oraz konsekwencje za opóźnienia. Klarowne zasady pomagają unikać nieporozumień i sporów. - Monitoring płatności:
Regularne sprawdzanie terminów płatności oraz przypomnienia dla kontrahentów o nadchodzących terminach mogą pomóc w utrzymaniu płynności finansowej. Warto również zainwestować w systemy, które umożliwiają monitorowanie wszystkich otwartych faktur. - Negocjowanie warunków płatności:
Jeśli wiesz, że Twoi klienci mają tendencję do opóźniania się z płatnościami, spróbuj negocjować krótsze terminy płatności lub bardziej preferencyjne warunki. Możesz także rozważyć oferowanie rabatów za wcześniejsze płatności. - Zabezpieczenie roszczeń:
W sytuacjach, w których istnieje ryzyko opóźnień, warto rozważyć zabezpieczenie transakcji, np. poprzez zaliczki, gwarancje bankowe lub umowy o cesji wierzytelności.
Podsumowanie
Zatory płatnicze stanowią poważne wyzwanie, ale dzięki nowym regulacjom prawnym, przedsiębiorcy zyskali skuteczne narzędzia do ich eliminowania. Skrócone terminy płatności, możliwość odstąpienia od umowy, wyższe odsetki za opóźnienia oraz ulga na złe długi to tylko niektóre z rozwiązań, które pomagają utrzymać płynność finansową i zapewniają firmom lepszą ochronę.
