Formularz PIT-38 jest niezbędny do rozliczenia przychodów kapitałowych, takich jak sprzedaż akcji, udziałów w spółkach, papierów wartościowych, a także kryptowalut. Prawidłowe wypełnienie deklaracji jest kluczowe, aby uniknąć problemów z fiskusem, a jednocześnie skorzystać z przysługujących ulg i możliwości odliczeń.
Kiedy składasz PIT-38?
Deklarację PIT-38 składasz, jeśli w roku podatkowym osiągnąłeś przychody z:
- odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną, spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej,
- sprzedaży innych papierów wartościowych,
- pożyczonych papierów wartościowych (tzw. „short selling”),
- pochodnych instrumentów finansowych, takich jak opcje, kontrakty terminowe czy warranty,
- objęcia udziałów lub akcji w spółkach albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny (inny niż przedsiębiorstwo lub jego część).
Termin złożenia PIT-38
Dla przychodów za 2025 rok, deklarację należy złożyć do 30 kwietnia 2026 roku. Jeżeli ostatni dzień kwietnia przypada na dzień wolny od pracy lub sobotę, termin przesuwa się na pierwszy dzień roboczy po tej dacie.
Koszty uzyskania przychodów w PIT-38
Większość przychodów kapitałowych podlega opodatkowaniu bez pomniejszania o koszty uzyskania, dlatego warto dokładnie przeanalizować swoje PIT-8C oraz obowiązujące przepisy podatkowe przed złożeniem deklaracji.
Straty z lat ubiegłych
Od 2024 roku zmieniły się zasady rozliczania strat z lat poprzednich w ramach źródła „kapitały pieniężne”. Straty można odliczać od przychodów z innych inwestycji kapitałowych, ale tylko w przypadku, gdy powstały po 2024 roku lub w inwestycjach rozpoczętych wcześniej, ale zrealizowanych w 2024 r. lub później.
Dopuszczalne jest:
- wykorzystanie do 100% straty, jeśli nie przekracza 5 000 000 zł; niewykorzystana kwota rozliczana jest w kolejnych latach (do 50% rocznie),
- obniżenie dochodu w kolejnych pięciu latach podatkowych, przy limicie 50% straty w każdym roku.
Inne źródła przychodu
PIT-38 składa się tylko w przypadku przychodów kapitałowych. Sprzedaż w ramach działalności gospodarczej rozlicza się na PIT-36 lub PIT-36L, a przychody z dywidend, odsetek lub lokat opodatkowane są ryczałtem i nie wymagają składania PIT-38.
PIT-38, a cudzoziemcy
Cudzoziemcy rozliczający przychody w Polsce składają PIT-38 za rok podatkowy przed opuszczeniem kraju. W przypadku zastosowania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, możliwe jest zastosowanie innej stawki podatkowej po udokumentowaniu miejsca zamieszkania certyfikatem rezydencji.
Subfundusze funduszy inwestycyjnych
Nie ustala się przychodu przy zamianie jednostek subfunduszu na jednostki innego subfunduszu tego samego funduszu inwestycyjnego. Dzięki temu instytucje inwestycyjne umożliwiają opóźnienie zapłaty podatku do momentu faktycznego zakończenia inwestycji.
PIT-8C – podstawa wypełnienia deklaracji
PIT-38 wypełnia się na podstawie otrzymanego PIT-8C. Jeśli nie otrzymałeś informacji, nadal masz obowiązek złożenia deklaracji – niezłożenie jej grozi odpowiedzialnością karną skarbową.
Rozliczenie indywidualne
Nie można rozliczać się wspólnie z małżonkiem – każdy z małżonków składa osobną deklarację PIT-38.
PIT-38 a dodatkowe podatki
- Danina solidarnościowa 4% – osoby przekraczające roczny dochód 1 000 000 zł muszą uwzględnić ją w rozliczeniu do 30 kwietnia 2026 r.
- Podatek od kryptowalut – przychody z kryptowalut (Bitcoin, Ethereum, tokeny) wykazuje się w PIT-38, jeśli nie były uzyskane w ramach działalności gospodarczej. Dochód oblicza się jako różnicę między przychodem a kosztami uzyskania, stawka podatku wynosi 19%.
Kiedy PIT-38 nie jest wymagany?
Nie musisz składać deklaracji, jeśli:
- nie sprzedawałeś papierów wartościowych, udziałów ani kryptowalut,
- sprzedaż odbyła się w ramach działalności gospodarczej,
- uzyskiwałeś tylko przychody z dywidend, odsetek lub lokat (opodatkowane ryczałtem przez płatnika).
Podsumowanie – co rozliczysz w PIT-38
| Rodzaj przychodu | Podlega PIT-38? | Uwagi |
|---|---|---|
| Sprzedaż akcji/udziałów | ✅ Tak | Nawet jeśli nie ma wypłaty zysku |
| Przychód z funduszy inwestycyjnych | ✅ Tak | Poza przeniesieniem jednostek do innego subfunduszu |
| Sprzedaż kryptowalut | ✅ Tak | O ile nie w ramach działalności |
| Sprzedaż w działalności gospodarczej | ❌ Nie | Rozliczane w PIT-36 lub PIT-36L |
| Dochód z dywidend/odsetek | ❌ Nie | Opodatkowane ryczałtem przez płatnika |
| Zamiana jednostek subfunduszy | ❌ Nie | Nie powstaje obowiązek podatkowy |
