Prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce wiąże się nie tylko z obowiązkami podatkowymi, lecz także z koniecznością opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Wysokość składek ZUS zależy od etapu prowadzenia firmy, wybranej formy opodatkowania oraz spełnienia warunków do skorzystania z dostępnych ulg. Sprawdź, jak w 2026 roku obliczana jest wysokość składek ZUS i które rozwiązanie może być najkorzystniejsze dla Twojego biznesu.
Ulga na start 2026 – kto i na jakich zasadach?
Ulga na start to rozwiązanie skierowane do osób fizycznych, które:
- podejmują działalność gospodarczą po raz pierwszy lub
- wznawiają ją po co najmniej 60 miesiącach od jej zawieszenia lub zakończenia,
- nie świadczą usług na rzecz byłego pracodawcy w zakresie tożsamym z wcześniejszym etatem.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy – Prawo przedsiębiorców, przez pierwsze 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia działalności przedsiębiorca nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym. Oznacza to brak składek emerytalnych, rentowych, wypadkowych i chorobowych.
Uwaga: z ulgi na start można dobrowolnie zrezygnować poprzez zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych.
Składka zdrowotna przy uldze na start w 2026 roku
Ulga nie obejmuje składki zdrowotnej, która w 2026 roku wynosi co najmniej 432,54 zł. Jest to 9% od 100% minimalnego wynagrodzenia, które wynosi 4 806 zł.
Wysokość składki zdrowotnej zależy od formy opodatkowania:
- zasady ogólne (skala podatkowa) – 9% dochodu,
- podatek liniowy – 4,9% dochodu,
- ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – 9% zryczałtowanej podstawy.
Preferencyjny ZUS 2026 – obniżone składki przez 24 miesiące
Po zakończeniu ulgi na start przedsiębiorca może skorzystać z tzw. preferencyjnego ZUS-u. Zgodnie z art. 18a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przez pierwsze 24 miesiące kalendarzowe prowadzenia działalności podstawą wymiaru składek emerytalnych i rentowych jest zadeklarowana kwota, nie niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia.
Z preferencji nie mogą skorzystać osoby, które:
- prowadziły działalność gospodarczą w ciągu ostatnich 60 miesięcy,
- wykonują działalność na rzecz byłego pracodawcy w zakresie pokrywającym się z wcześniejszym zakresem obowiązków.
Preferencyjne składki ZUS w 2026 roku
Podstawa wymiaru: 1 441,80 zł
| Rodzaj składki | Stawka | Kwota |
|---|---|---|
| Emerytalna | 19,52% | 281,44 zł |
| Rentowa | 8% | 115,34 zł |
| Wypadkowa | 1,67% | 24,08 zł |
| Chorobowa (dobrowolna) | 2,45% | 35,32 zł |
Suma składek:
- z chorobowym: 456,18 zł
- bez chorobowego: 420,86 zł
Do powyższych kwot należy doliczyć składkę zdrowotną.
Duży ZUS 2026 – standardowe składki przedsiębiorcy
Po zakończeniu preferencyjnego okresu przedsiębiorca przechodzi na tzw. duży ZUS. Podstawą wymiaru składek jest wówczas zadeklarowana kwota, nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
W 2026 roku podstawa ta wynosi 5 652,00 zł.
Składki ZUS – duży ZUS 2026
| Rodzaj składki | Stawka | Kwota |
|---|---|---|
| Emerytalna | 19,52% | 1 103,27 zł |
| Rentowa | 8% | 452,16 zł |
| Wypadkowa | 1,67% | 94,39 zł |
| Chorobowa (dobrowolna) | 2,45% | 138,47 zł |
| Fundusz Pracy i FS | 2,45% | 138,47 zł |
Suma składek:
- z chorobowym: 1926,76 zł
- bez chorobowego: 1 778,29 zł
Dodatkowo przedsiębiorca opłaca składkę zdrowotną, której wysokość zależy od formy opodatkowania i osiąganych dochodów.
Mały ZUS Plus – składki zależne od dochodu
Po zakończeniu okresu preferencyjnego możliwe jest skorzystanie z ulgi Mały ZUS Plus, o ile spełnione są określone warunki. Zgodnie z art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wysokość składek uzależniona jest od dochodu z poprzedniego roku.
Warunki skorzystania z Małego ZUS-u Plus:
- przychód z działalności w poprzednim roku nie przekroczył 120 000 zł,
- działalność była prowadzona przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku kalendarzowym.
Podstawa wymiaru składek:
- nie niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia,
- nie wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
Podsumowanie
Składki ZUS w 2026 roku są zróżnicowane i uzależnione od etapu prowadzenia działalności oraz spełnienia warunków do ulg. Ulga na start, preferencyjny ZUS czy Mały ZUS Plus mogą znacząco obniżyć obciążenia finansowe, zwłaszcza na początku prowadzenia firmy. Warto jednak każdorazowo przeanalizować swoją sytuację i wybrać rozwiązanie najkorzystniejsze podatkowo i składkowo.
Jeżeli masz wątpliwości co do wysokości składek lub wyboru odpowiedniej formy rozliczeń – skorzystaj ze wsparcia biura rachunkowego. Profesjonalna obsługa księgowa to bezpieczeństwo i oszczędność czasu dla Twojego biznesu.
