Rząd kończy prace nad nowelizacją przepisów dotyczących zwolnień lekarskich (L4). Proponowane zmiany w systemie ubezpieczeń społecznych mają duży wpływ zarówno na pracowników, jak i na pracodawców. Celem reformy jest większa elastyczność, ale i lepsza kontrola nad nadużyciami. Sprawdź, na czym polegają planowane zmiany i co mogą oznaczać w praktyce.
Praca na L4? W określonych warunkach – tak
Jedną z najważniejszych zmian jest propozycja umożliwienia wykonywania pracy podczas zwolnienia lekarskiego – pod pewnymi warunkami. Nowe przepisy mają wyjść naprzeciw osobom pracującym u więcej niż jednego pracodawcy. Jeśli stan zdrowia na to pozwala, a charakter pracy nie przeszkadza w leczeniu, możliwe będzie dalsze świadczenie pracy np. zdalnie, u drugiego pracodawcy – oczywiście za zgodą ubezpieczonego.
Przykład? Pracownik fizyczny, który doznał urazu kończyny dolnej, może mieć zwolnienie od jednej pracy, ale jednocześnie będzie mógł wykonywać pracę umysłową z domu – np. w ramach umowy z innym podmiotem.
Koniec z nadużyciami – większy nacisk na celowość leczenia
Nowelizacja zaostrza też zasady wypłaty zasiłków chorobowych. Świadczenie nie zostanie wypłacone osobie, która:
- podejmie dodatkową pracę zarobkową (chyba że chodzi o jednorazową, uzasadnioną sytuację),
- wykorzystuje L4 w sposób, który nie sprzyja leczeniu i rekonwalescencji.
Ważne: codzienne czynności, takie jak wyjście do apteki, na zakupy czy do lekarza, nie będą traktowane jako naruszenie zasad zwolnienia.
Nowe zasady kontroli – więcej uprawnień dla ZUS
Zgodnie z projektem, Zakład Ubezpieczeń Społecznych zyska szersze kompetencje w zakresie kontroli zwolnień lekarskich. ZUS będzie mógł:
- przeprowadzać legitymowanie osób na L4,
- żądać informacji od ubezpieczonego oraz jego lekarza,
- kontrolować osoby pobierające zasiłek także po zakończeniu zatrudnienia,
- interweniować bez uprzedniego powiadomienia, jeśli pojawią się podejrzenia nadużycia.
Co istotne, zniesiony zostanie obowiązek przebywania pod adresem wskazanym na zwolnieniu – brak chorego w miejscu pobytu nie będzie automatycznie oznaczał nieprawidłowości, o ile nieobecność będzie uzasadniona np. wizytą u lekarza lub inną potrzebą związaną ze zdrowiem.
Kiedy zmiany wejdą w życie?
Projekt ustawy ma trafić pod obrady Stałego Komitetu Rady Ministrów jeszcze w tym roku. Reforma ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2026 r. To czas, by zarówno pracownicy, jak i pracodawcy mogli przygotować się na nowe zasady.
