Praca przy komputerze to codzienność dla milionów osób zatrudnionych w Polsce. Długotrwałe wpatrywanie się w ekran prowadzi często do pogorszenia wzroku, a w konsekwencji do konieczności noszenia okularów lub soczewek kontaktowych. Właśnie dlatego przepisy prawa pracy przewidują obowiązek pracodawcy w zakresie zapewnienia pracownikom środków ochrony wzroku. W 2025 roku przepisy te obejmują już nie tylko okulary, ale również soczewki kontaktowe.
Podstawa prawna – co się zmieniło?
Od 17 listopada 2023 r. obowiązuje nowelizacja Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe. Nowe przepisy wdrażają Dyrektywę Rady 90/270/EWG i rozszerzają katalog świadczeń dla pracowników.
Do tej pory możliwy był wyłącznie zwrot kosztów za okulary. Obecnie prawo do dofinansowania obejmuje także soczewki kontaktowe – pod warunkiem, że takie zalecenie znajdzie się w orzeczeniu lekarza medycyny pracy.
Kto ma prawo do zwrotu za okulary lub soczewki?
Refundacja przysługuje każdemu pracownikowi spełniającemu trzy warunki:
- zatrudnienie na podstawie umowy o pracę,
- korzystanie z monitora ekranowego minimum 4 godziny dziennie,
- orzeczenie lekarskie potwierdzające konieczność stosowania okularów lub soczewek podczas pracy.
Nie ma przy tym znaczenia rodzaj stanowiska ani staż pracy – prawo to obejmuje zarówno osoby zatrudnione na pełny, jak i niepełny etat.
Jak uzyskać refundację?
Zwrot kosztów może być zrealizowany na kilka sposobów:
- przekazanie środków pieniężnych pracownikowi,
- zwrot kosztów na podstawie faktury lub rachunku,
- bezpośredni zakup okularów lub soczewek przez pracodawcę.
W praktyce najczęściej pracownik przedstawia fakturę imienną, a pracodawca dokonuje refundacji w wysokości określonej w regulaminie firmy.
Wysokość dofinansowania
Przepisy nie określają minimalnej ani maksymalnej kwoty zwrotu. To pracodawca decyduje o wysokości refundacji i zapisuje ją w regulaminie pracy. Zazwyczaj firmy ustalają kwotę mieszczącą się w przedziale 300–600 zł, choć zdarzają się również wyższe dopłaty.
Przykład:
Pan Jan zakupił okulary za 1200 zł, a regulamin firmy przewiduje zwrot do 400 zł. Otrzyma on refundację właśnie w tej wysokości, a pozostałą część kosztów pokryje z własnej kieszeni.
Jak często można otrzymać zwrot?
Częstotliwość refundacji również ustala pracodawca. Często stosowany zapis to np.:
- refundacja raz na 2–3 lata,
- lub w przypadku wcześniejszego wskazania okularów/soczewek w badaniach profilaktycznych.
Dzięki temu firma może racjonalnie zarządzać kosztami, a pracownik ma pewność, że w razie pogorszenia wzroku otrzyma wsparcie.
Czy refundacja podlega opodatkowaniu?
Co do zasady, zwrot kosztów zakupu okularów czy soczewek jest zwolniony z podatku dochodowego, jeśli wynika z obowiązków pracodawcy w zakresie BHP. Warunkiem jest jednak to, że badania okulistyczne zostały przeprowadzone na podstawie skierowania od pracodawcy.
Jeżeli natomiast pracownik nie spełnia wymogów (np. korzysta z monitora krócej niż 4 godziny dziennie), zwrot staje się jego przychodem i podlega opodatkowaniu.
Podsumowanie
W 2025 roku pracownik ma prawo do uzyskania refundacji zarówno na okulary, jak i na soczewki kontaktowe, o ile zaleci to lekarz medycyny pracy. Choć przepisy nie określają wysokości i częstotliwości zwrotów, to każdy pracodawca ma obowiązek uregulować te kwestie w regulaminie pracy.
Dzięki temu rozwiązaniu pracownicy zyskują realne wsparcie w dbaniu o zdrowie oczu, a pracodawcy – narzędzie do zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.
