Wzrost popularności pojazdów elektrycznych wśród przedsiębiorców rodzi nowe pytania natury podatkowej, szczególnie w kontekście rozliczania kosztów ich użytkowania. Jednym z istotnych zagadnień jest sposób ujęcia wydatków na ładowanie auta elektrycznego w świetle przepisów o podatku VAT i podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT). W niniejszym artykule szczegółowo omawiamy, jak należy traktować faktury dokumentujące zakup energii elektrycznej wykorzystywanej do ładowania samochodów w działalności gospodarczej.
Ładowanie samochodu elektrycznego a podatek VAT – dostawa towaru czy usługa?
Przez wiele lat problematyczne było jednoznaczne zakwalifikowanie czynności ładowania pojazdów elektrycznych na gruncie podatku VAT. Spór dotyczył przede wszystkim tego, czy mamy do czynienia z dostawą towarów, czy świadczeniem usług. Zasadnicze znaczenie miała tu kwestia, jak traktować energię elektryczną, biorąc pod uwagę, że zgodnie z ustawą o VAT jest ona towarem.
Przełom nastąpił dopiero w kwietniu 2023 roku, kiedy Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z dnia 20 kwietnia 2023 r. (sygn. C-282/22) jednoznacznie rozstrzygnął, że czynność ładowania pojazdu elektrycznego stanowi kompleksowe świadczenie, którego zasadniczym elementem jest dostawa energii elektrycznej. Innymi słowy, transakcja taka jest traktowana jako dostawa towarów w rozumieniu przepisów o VAT.
Trybunał uznał, że użytkownik stacji ładowania nabywa prawo do korzystania z energii elektrycznej, która bezpośrednio służy do napędu pojazdu – co oznacza, że głównym przedmiotem świadczenia jest właśnie energia. Pozostałe elementy towarzyszące, takie jak dostęp do infrastruktury, obsługa techniczna czy dostępność punktu ładowania, mają charakter pomocniczy i nie zmieniają istoty transakcji.
Odliczenie VAT od ładowania pojazdu elektrycznego – zasady ogólne
W świetle powyższego stanowiska TSUE faktura dokumentująca ładowanie samochodu elektrycznego stanowi dowód nabycia towaru, jakim jest energia elektryczna. Oznacza to, że od takiego zakupu przedsiębiorca ma prawo odliczyć podatek VAT – z zastrzeżeniem ograniczeń wynikających z ustawy.
Zgodnie z art. 86a ust. 1 ustawy o VAT, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia 50% kwoty podatku naliczonego od wydatków związanych z pojazdami samochodowymi, które wykorzystywane są zarówno w działalności gospodarczej, jak i do celów prywatnych.
Ustawa nie zawiera wprost odniesienia do energii elektrycznej, jednak zgodnie z art. 86a ust. 2 pkt 3, do wydatków eksploatacyjnych, od których przysługuje odliczenie, zaliczają się także inne towary i usługi związane z używaniem pojazdu. W tym kontekście ładowanie auta elektrycznego bezsprzecznie mieści się w zakresie eksploatacji, a tym samym objęte jest prawem do 50% odliczenia VAT.
100% odliczenia VAT? Tak, ale pod warunkiem
Możliwe jest uzyskanie pełnego, tj. 100% odliczenia podatku VAT od zakupu energii elektrycznej do ładowania pojazdu, jednak warunki są bardzo restrykcyjne. Przede wszystkim pojazd musi być wykorzystywany wyłącznie w działalności gospodarczej. Potwierdzeniem tego jest:
- prowadzenie szczegółowej ewidencji przebiegu pojazdu,
- złożenie informacji VAT-26 do urzędu skarbowego.
Spełnienie tych warunków skutkuje możliwością pełnego odliczenia podatku VAT zarówno od kosztów eksploatacyjnych, jak i od energii wykorzystywanej do napędu pojazdu.
PIT a koszt ładowania auta elektrycznego
Kolejnym istotnym aspektem jest ujęcie wydatków na ładowanie samochodu elektrycznego w kosztach uzyskania przychodów w podatku PIT.
W przypadku pojazdów wykorzystywanych zarówno do celów firmowych, jak i prywatnych, zastosowanie ma art. 23 ust. 1 pkt 46a ustawy o PIT. Przepis ten przewiduje, że w takiej sytuacji tylko 75% poniesionych wydatków związanych z używaniem pojazdu może zostać uznane za koszt podatkowy.
Ministerstwo Finansów w licznych interpretacjach potwierdziło, że przez wydatki związane z użytkowaniem samochodu należy rozumieć nie tylko paliwo, serwis czy ubezpieczenie, ale także opłaty za ładowanie pojazdu elektrycznego. Chociaż energia nie została wprost wymieniona, to bezsprzecznie mieści się w definicji kosztów eksploatacyjnych.
VAT nieodliczony jako koszt w PIT
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 43 ustawy o PIT, kwota podatku VAT, która nie podlega odliczeniu zgodnie z przepisami ustawy o VAT, może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. Oznacza to, że nieodliczona część podatku naliczonego (np. pozostałe 50% przy użytku mieszanym) powiększa wartość wydatku zaliczanego do kosztów podatkowych w PIT.
Ładowanie samochodu w domu – jak rozliczyć?
W praktyce coraz częściej spotykana jest sytuacja, gdy przedsiębiorca ładuje samochód elektryczny we własnym domu. Powstaje wtedy pytanie: jak udokumentować i rozliczyć taki wydatek?
Optymalnym rozwiązaniem jest zainstalowanie podlicznika energii dla stacji ładowania oraz pozyskiwanie faktur za energię na dane firmowe. Dzięki temu możliwe jest jednoznaczne wyodrębnienie zużycia energii na potrzeby działalności gospodarczej, co ułatwia rozliczenia zarówno na gruncie PIT, jak i VAT.
Podsumowanie
Rozliczanie wydatków związanych z ładowaniem pojazdu elektrycznego w działalności gospodarczej wymaga uwzględnienia zarówno przepisów o podatku VAT, jak i ustawy o PIT. Kluczowe ustalenia to:
- Ładowanie pojazdu elektrycznego stanowi dostawę towaru (energii elektrycznej), co potwierdził TSUE.
- Przy użytkowaniu mieszanym podatnik może odliczyć 50% VAT i zaliczyć 75% kosztu do kosztów uzyskania przychodów.
- Pełne odliczenie VAT i 100% ujęcia kosztu w PIT możliwe jest tylko przy pełnym, udokumentowanym firmowym wykorzystaniu pojazdu.
- W przypadku ładowania auta w domu zaleca się stosowanie podliczników i fakturowanie energii na dane firmowe.
Zachowanie właściwej dokumentacji oraz stosowanie się do powyższych zasad pozwoli uniknąć problemów z organami podatkowymi i zoptymalizować rozliczenia podatkowe związane z elektromobilnością w firmie.
