Rozwiązanie umowy o pracę jest jednym z najważniejszych momentów w życiu zawodowym pracownika i pracodawcy. Istnieje wiele sposobów zakończenia stosunku pracy, a jednym z najczęściej stosowanych jest rozwiązanie umowy o pracę z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Warto znać szczegóły dotyczące tego procesu, zwłaszcza w kontekście przepisów obowiązujących w 2025 roku. W tym artykule wyjaśniamy, jak obliczyć okres wypowiedzenia umowy o pracę, jakie są zasady dotyczące jego długości, kiedy zaczyna się jego bieg oraz kiedy wypowiedzenie może zostać złożone przez pracownika i pracodawcę.
Czym jest wypowiedzenie umowy o pracę?
Wypowiedzenie umowy o pracę jest jednostronnym oświadczeniem woli jednej ze stron stosunku pracy (pracownika lub pracodawcy), mającym na celu zakończenie obowiązującej umowy po upływie określonego okresu wypowiedzenia. Kluczową cechą wypowiedzenia jest to, że nie wymaga ono zgody drugiej strony umowy – o ile nie zostało to uregulowane inaczej w umowie o pracę.
W 2025 roku, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa pracy, konieczne jest podanie przyczyny wypowiedzenia, nawet w przypadku umowy zawartej na czas określony. To oznacza, że każda strona (pracownik lub pracodawca) musi jasno określić powód zakończenia stosunku pracy.
Jak napisać wypowiedzenie umowy o pracę?
Aby wypowiedzenie umowy o pracę było skuteczne, musi zawierać odpowiednie elementy formalne. Wzór takiego wypowiedzenia powinien zawierać:
- Miejscowość i datę,
- Dane pracodawcy i pracownika,
- Oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę z określeniem daty zawarcia umowy oraz stron umowy,
- Oświadczenie o zachowaniu okresu wypowiedzenia z podaniem daty jego upływu,
- Podpisy obu stron (w przypadku, gdy pracownik i pracodawca muszą je podpisać).
Tak przygotowane wypowiedzenie jest podstawą zakończenia stosunku pracy zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W jakich przypadkach można rozwiązać umowę o pracę za wypowiedzeniem?
Kodeks pracy daje możliwość rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem zarówno przez pracodawcę, jak i przez pracownika. Dotyczy to umów zawartych na czas próbny, określony oraz nieokreślony. Okres wypowiedzenia w każdym przypadku będzie zależny od czasu, przez jaki pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy.
Okres wypowiedzenia umowy o pracę
Okres wypowiedzenia umowy o pracę jest uzależniony od długości zatrudnienia u danego pracodawcy. Zasadniczo wynosi on:
- 2 tygodnie, jeśli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
- 1 miesiąc, jeśli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
- 3 miesiące, jeśli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.
W przypadku umowy na okres próbny okres wypowiedzenia zależy od długości trwania umowy i wynosi:
- 3 dni robocze, jeżeli umowa zawarta jest na mniej niż 2 tygodnie,
- 1 tydzień, jeżeli umowa zawarta jest na co najmniej 2 tygodnie,
- 2 tygodnie, jeżeli umowa zawarta jest na 3 miesiące.
Kiedy rozpoczyna się bieg okresu wypowiedzenia?
Moment rozpoczęcia biegu okresu wypowiedzenia zależy od tego, w jaki sposób jest ono liczone:
Okres wypowiedzenia liczony w miesiącach
Jeżeli okres wypowiedzenia wynosi miesiąc lub więcej, jego bieg zaczyna się od pierwszego dnia kalendarzowego miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono wypowiedzenie. Okres wypowiedzenia kończy się w ostatnim dniu miesiąca. Długość okresu wypowiedzenia nie zależy od liczby dni w danym miesiącu (czy to 28, 30, czy 31 dni).
Okres wypowiedzenia liczony w tygodniach
W przypadku okresu wypowiedzenia liczonego w tygodniach, jego bieg rozpoczyna się od pierwszej niedzieli po złożeniu wypowiedzenia. Okres wypowiedzenia kończy się po upływie jednego lub dwóch tygodni kalendarzowych, a ostatnim dniem jest sobota.
Okres wypowiedzenia liczony w dniach roboczych
Jeśli okres wypowiedzenia wynosi dni robocze, to jego bieg zaczyna się od pierwszego dnia roboczego po dniu doręczenia wypowiedzenia. Należy przy tym pamiętać, że do obliczenia okresu wypowiedzenia w dniach roboczych nie wlicza się dni wolnych od pracy (takich jak niedziele, święta czy dni dodatkowo wolne).
Kiedy należy złożyć wypowiedzenie umowy o pracę?
Aby jak najszybciej zakończyć stosunek pracy, warto dobrze przemyśleć moment złożenia wypowiedzenia. W przypadku krótkiego okresu wypowiedzenia (np. tydzień lub dwa) najlepiej złożyć je w piątek, aby okres wypowiedzenia rozpoczął bieg od poniedziałku. W przypadku dłuższych okresów (np. miesiąc lub więcej) warto złożyć wypowiedzenie pod koniec miesiąca, co może pomóc w optymalizacji procesu zakończenia pracy.
Dodatkowe dni wolne w okresie wypowiedzenia
Pracownik, który otrzymał wypowiedzenie umowy o pracę, ma prawo do skorzystania z dodatkowych dni wolnych na poszukiwanie pracy, w szczególności w przypadku wypowiedzenia złożonego przez pracodawcę. W zależności od długości okresu wypowiedzenia pracownik może skorzystać z następującej liczby dni:
- 2 dni robocze – w przypadku wypowiedzenia trwającego 2 tygodnie lub 1 miesiąc,
- 3 dni robocze – w przypadku wypowiedzenia trwającego 3 miesiące.
Dodatkowo, pracodawca może zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia, jednak pracownik nadal zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracodawcę i pracownika
Zarówno pracodawca, jak i pracownik mogą rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, ale tylko w określonych sytuacjach. Pracodawca może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia w przypadku ciężkiego naruszenia przez pracownika jego obowiązków, popełnienia przestępstwa uniemożliwiającego dalsze zatrudnienie, lub utraty uprawnień wymaganych do wykonywania pracy.
Z kolei pracownik może rozwiązać umowę bez wypowiedzenia, jeżeli wystąpią sytuacje takie jak:
- Szkodliwy wpływ pracy na zdrowie pracownika, przy braku przeniesienia go do innej pracy,
- Ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków przez pracodawcę.
Rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron
Rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron jest możliwe, jeśli obie strony wyrażą na to zgodę. Przepisy prawa nie wymagają, by porozumienie to miało formę pisemną, ale dla celów dowodowych warto przygotować dokument w tej formie. Porozumienie stron pozwala na elastyczne ustalenie warunków zakończenia współpracy, w tym daty jej zakończenia.
Podsumowanie
Wypowiedzenie umowy o pracę jest istotnym narzędziem zarówno dla pracodawcy, jak i dla pracownika, które umożliwia zakończenie stosunku pracy na określonych warunkach. W 2025 roku przepisy dotyczące okresu wypowiedzenia pozostały niezmienne, jednak warto pamiętać o wszystkich szczegółach związanych z jego liczeniem oraz o szczególnych sytuacjach, w których możliwe jest rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia. Znajomość tych zasad pozwala na skuteczne i zgodne z prawem zakończenie współpracy.
